De (on)betrouwbaarheid van (klimaat)modellen
Een afbeelding in een KNMI document van Oktober 2021 heeft een verborgen boodschap: de verschillende klimaatmodellen zijn onbetrouwbaar als beleidsinstrument. Deze conclusie kan worden getrokken omdat de afbeelding daadwerkelijke zeespiegelmetingen vanaf 1900 t/m 2020 combineert met modelprognoses voor de periode 2010 t/m 2100. Er is dus een stuk overlap tussen metingen en voorspellingen. Aan dit overlapgebied kunnen we aflezen hoe goed de voorspelling overeenkomt met de werkelijke metingen.
De zeespiegelstijging toont vanaf 1900 t/m 2020 een lineaire trend. Dat is in dit geval zo'n 20 cm per 100 jaar ofwel 2 mm per jaar. Opvallend: geen van de voorspellingen (groene/blauwe/rode lijn) in het overlapgebied komt overeen met de werkelijke metingen. De vraag rijst: wat is de waarde van deze voorspellingen, gebaseerd op IPCC documenten, eigenlijk?
Het doet denken aan de foutieve voorspellingen van het RIVM tijdens de corona crisis. De laatste RIVM voorspellingen over IC-opnames en bezette IC-bedden waren een goede indicatie van de onbetrouwbaarheid van de voorspellingen. De afbeelding hieronder is van Maarten van den Berg. Hij heeft de slides van RIVM baas van Dissel gebruikt als onderlegger en eroverheen de werkelijke metingen geprojecteerd.
De gele en zwarte punten geven de werkelijkheid weer, de gekleurde lijnen de RIVM model voorspellingen. De voorspellingen laten geen enkele relatie met de werkelijkheid zien. En toch werd maatregelen beleid bepaald op basis van de horror voorspellingen van het RIVM.
Ingeval van klimaat modellen is chaostheorie van toepassing. Dit wil zeggen dat een dynamisch systeem, zoals het weer- of klimaatsysteem, zich wel of niet in een zogenaamde chaostoestand kan bevinden. In een chaostoestand is het systeem zeer gevoelig voor de invoervariabelen. Een kleine wijziging heeft dan grote gevolgen voor de voorspelling. Voorspellingen hebben geen zin wanneer het systeem zich in zo'n chaos toestand bevindt. Ingeval van weervoorspellingen geldt dit principe, en het moet zeker ook gelden voor klimaatvoorspellingen. Wanneer zeespiegelmetingen een eeuwenlange lineaire trend laten zien en modellen een exponentiële trend, wijst dit dan misschien op een modelfout?
Geïnteresseerde lezers kunnen zich verdiepen in het Malkus of Lorenz waterwiel. Dit waterwiel kan met enkele wiskundige formules worden beschreven. Het lijkt dus een deterministisch systeem te zijn. Toch is dit niet het geval. Afhankelijk van de invoersnelheid van het water is het systeem ofwel stabiel en voorspelbaar ofwel instabiel en vertoont het onvoorspelbare draaibewegingen.
Er is een verschil tussen chaotisch systemen en complexe systemen. Het weer is een complex systeem maar omdat het met de huidige wiskunde onmogelijk is complexe systemen in een deterministisch model te zetten, worden er chaotische modellen gebruikt.
Chaotische systemen zijn deterministisch maar onvoorspelbaar. We kennen alleen hun toestandsruimte, maar kunnen niet berekenen in welke toestand ze daadwerkelijk zijn. Die toestandsruimte is een fractal.
Klimaat modellen veeg ik me reet mee af. Auto's bestaan vanaf rond 1900., maar in de apppelton's reisgids van 1840 word al gesproken van terugtrekkend ijs. En vraag de geologen maar.
Gewoon een natuurverschijnsel, of dat goed voor de mens is weet niemand. Behalve fantasten.